بار دیگر تولد استاد بزرگ اواز ایران اکبر گلپایگانی را خدمت تمامی دوستداران واقعی موسیقی اصیل ایرانی تبریک و تهنیت عرض مینمایم.

امیدورام که از مطالب امروز لذت برده باشید.انشالله از این به بعد با اثار کمیاب و ماندگار استاد گلپا که توسط دوست هنرمندمان خانم ازاده حسینی تحلیل می شود در خدمتتان خواهیم بود.

موفق باشید...

| لينک ثابت | لينک به خارج | نظرات (0) | 0

کنسرتهای استاد اکبر گلپایگانی در اروپا

استاد اکبر گلپای... مرد حنجره طلایی موسیقی ایران کنسرتهایی را در شهرهای مختلف اروپا برگزار خواهد کرد.فعلا کنسرتهای ایشان در چند شهر قطعی شده است که تاریخ برگزاری ان را برای عزیزانی که دوست دارند شاهد این کنسرتهای باشکوه باشند عرض می کنم:

جمعه ۲۲ ژانویه:فرانکفورت

شنبه ۲۳ ژانویه:هانوفر

یکشنبه ۲۴ژانویه:مونیخ

جمعه ۵ و شنبه ۶ فوریه:اسلو

| لينک ثابت | لينک به خارج | نظرات (0) | 0

به یاد استاد

در یکی از برنامه های جالب بزم شاعران، مرحوم مهدی سهیلی (موسس و مجری این برنامه) از استاد اکبر گلپایگانی درخواست می کند برنامه ای را به یاد استادش، ادیب خوانساری اجرا کند. ایشان از استاد گلپا درخواست می کند تا صفحه معروف شور استاد ادیب را بازخوانی کند. استاد گلپایگانی هم با مهارت و توانایی عجیبی این آواز را اجرا می کنند. در این برنامه استادان اکبر گلپایگانی ُ پرویز یاحقی و فرهنگ شریف هنرنمایی می کنند.

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

دانلود بزم شاعران با همکاری استادان گلپا ، یاحقی و شریف

-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

بارها و بارها نوشته ام جمع آوری و مدون کردن برنامه های گلها و سایر برنامه های موسیقی فاخر ایران کار بسیار با ارزش و مهمی است که باید توجه بیشتری به آن داشته باشیم. از همه دوستان خواهشمندم چنانچه به آثاری دسترسی دارند و یا آرشیوی در اختیار دارند حتما ما را هم مطلع کنند تا در صورت امکان تبادلاتی داشته باشیم.

در حال حاضر توجه ما بیشتر معطوف به آثار استادان اکبر گلپایگانی و ادیب خوانساری است. دوستان اگر لیست آثاری از این اساتید در اختیار دارند حتما به آدرس ایمیل بنده بفرستند تا در صورت توافق تبادل نماییم. در ضمن همچون گذشته آثار سایر خوانندگان و نوازندگان دیگر هم شامل تبادل می باشد اما همانطور که عرض کردم آثار استادان ادیب و گلپا برای بنده از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

| لينک ثابت | لينک به خارج | نظرات (0) | 0

استاد سید حسین طاهرزاده

استاد سید حسین طاهرزاده فرزند سید طاهر تویسرکانی در سال 1261 هجری شمسی در اصفهان دیده به جهان گشود. طاهرزاده در سن 17 سالگی (سال 1278) به تهران رفت. در تهران با خواننده اصفهانی، صدری آشنا شد و سپس به وسیله ایشان با حسام السلطنه آشنا شد و این آشنایی موجب دوستی عمیق و الفتی دیرینه بین این دو جوان گشت. این دو جوان که هر دو سری پرشور و قلبی آکنده از عشق داشتند به زودی با هم مانوس شدند. طاهرزاده در آن موقع آوازها را می خواند اما به دستگاه ها و گوشه های موسیقی ایرانی کاملاً آگاه نبود. حسام السلطنه که ردیف موسیقی ایرانی را مشق کرده بود و ویولن می نواخت در یادگیری ردیف به طاهرزاده کمک کرد. در آن اوان دستگاه فونوگراف (صوت نگار یا حافظ الاصوات) به تازگی به ایران آمده بود و حسام السلطنه نیز که از شاهزادگان قاجار بود یک دستگاه فونوگراف در اختیار داشت. روزها و ساعتها این دو جوان دو به دو می نشستند و می نواختند و می خواندند و این اجراها را روی لوله های مومی استوانه ای فونوگراف ظبط می کردند و بعد گوش می کردند و تحلیل و بررسی می کردند.

خود استاد طاهرزاده در جایی نقل کرده اند: این دستگاه بهترین معلم من بود زیرا صدای خود را می شنیدم و هر جا نقصی به نظرم می رسید اصلاح می کردم. در این ایام طاهرزاده با مرد درویش هنرمند و صاحب ذوقی به نام مجلل الدوله آشنا شد که با نواختن پیانو و ضرب آشنایی داشت و منزلش همواره محل اجتماع و بزم بزرگان هنر بود. طاهرزاده در این مجالس با استادان طراز اولی همچون میرزا عبدالله و سماع حضور و ناصر همایون آشنایی یافت و از هر خرمنی خوشه ای چید تا در کار خود ورزیده و ماهر گردید.

اما مهمترین حادثه هنری استاد حسین طاهرزاده شاگردی سید عبدالرحیم اصفهانی (مبدع مکتب آوازی اصفهان) است که در جای خود جالب و شنیدنی است. به این منظور به مطلبی از کتاب سرگذشت موسیقی ایران نوشته استاد روح الله خالقی رجوع می کنم.

"دوستان طاهرزاده گفتند سید عبدالرحیم اصفهانی استاد قابلیست و شایسته است که طاهرزاده مجلس او را درک کند. خطیب الممالک موجب آشنایی آنها شد و شبی آن دو را با هم روبرو کرد. سید رحیم خواند و طاهرزاده دریافت که او تنها کسی است که می تواند استادش باشد. طاهرزاده می گوید: در آن شب میرزا غلامرضای شیرازی تار می زد. به اشاره دوستان من هم خواندم و سید رحیم خاموش شد. نه اینکه تصور کنید آواز طاهرزاده او را از خواندن بازداشت. سید رحیم مضایقه کرد زیرا فهمید که این خواننده بسیار با استعداد است و نخواست او را به فیض برساند. ... باری آن شب گذشت ولی طاهرزاده از پای ننشست و به دوستانش گفت من نمی توانم از سید رحیم بگذرم زیرا او تنها کسی است که مرا به مقصود می رساند. عاقبت راهی پیدا شد که سید رحیم را به دفعات دعوت کنند و او را بر سر شوق آورند که بخواند و طاهرزاده هم در اطاق مجاور پشت پرده بنشیند و کسب فیض کند. این کار عملی شد و این مجلس ها مکرر اتفاق افتاد تا طاهرزاده به رموز کار واقف شد و از هنر استاد به طور غیر مستقیم برخوردار گردید."

استاد حسین طاهرزاده در هنگام دوره مشروطه به انجمن اخوت پیوست و در منزل ظهیر الدوله به فیض دیدار درویش خان نائل گردید. مرحوم طاهرزاده در دو نوبت برای ظبط صفحات گرامافون به همراه درویش خان راهی خارج شد.

سفر اول در سال 1289 هجری شمسی به لندن که این صفحات توسط شرکت (کمپانی) هیز مسترز ویس ظبط شد. هنرمندانی که در این سفر شرکت داشتند عبارتند از : حسین طاهرزاده (آواز) ، غلامحسین درویش خان (تار) ، باقر خان رامشگر (کمانچه) ، رضا قلی خان نوروزی (آواز) ، حسین هنگ آفرین (ویولن) ، مشیر همایون شهردار (پیانو) ، اسدالله خان (تار و سنتور) ، اکبر خان فلوتی (فلوت).

باقرخان رامشگر ، سید حسین طاهرزاده ، غلامحسین درویش خان

سفر دوم در سال 1293 هجری شمسی به تفلیس که این صفحات توسط کمپانی داویداوف ظبط شد. هنرمندانی که در این سفر شکرت داشتند عبارتند از : حسین طاهرزاده (آواز) ، ابوالحسن اقبال آذر (آواز) ، غلامحسین درویش خان (تار) ، باقر خان رامشگر (کمانچه) ، عبدالله دوامی (آواز و تنبک)

دانلود آواز بیات کرد - آواز استاد حسین طاهرزاده با تار استاد غلامحسین درویش خان

دانلود آواز دشتی - آواز استاد حسین طاهرزاده با کمانچه استاد باقرخان رامشگر

سبک استاد حسین طاهرزاده از دیدگاه استاد روح الله خالقی در کتاب سرگذشت موسیقی ایران :

تنها کسی است که در میان خوانندگان قدیم سبک ممتازی دارد. (منظور استاد خالقی در بین خوانندگان دوره قاجار است که بیشتر آنها تعزیه خوان بوده اند و آواز را به سبک تعزیه اجرا می کرده اند.). تحریرهایش متنوع و توجه کامل به درست ادا کردن شعر به کار برده است. شخصاً ذوق و قریحه داشته و چون مرد با سوادی بوده در انتخاب اشعار و بیان آن دقت نموده است. هرگز به تکرار نغمات علاقه نداشته چنانکه وقتی یک مصراع را دو بار خوانده هر دفعه آن را به طرز دیگری ادا کرده است که مستمع را کاملاً مجذوب می کند. از همه اینها گذشته حنجره اش هم گرمی و لطف خاصی داشته است. از طاهرزاده پرسیدم که این سبک را از کجا به دست آورد؟ فکری کرد و در این چند جمله پرسش مرا پاسخ داد : گذشتگان دو تحریر بیشتر نداشتند من سعی کردم تنوع تحریر پیدا کنم. بعد گفت پند لقمان حکیم را که سعدی از زبانش گفته است : "ادب را از که آموختی از بی ادبان" به کار بستم و هر چه دیگران بد خوانده بودند تشخیص دادم که بد است و تقلید نکردم. همچنین سعی کردم جنبه خبری و استفهامی اشعار در موقع خواندن مراعات شود و از همه مهمتر چون با فونوگراف  سر و کار داشتم و صدای خود را می شنیدم در صدد اصلاح نواقص آن برآمدم.

استاد حسین طاهرزاده به طور رسمی شاگردی تربیت نکرده است. خود ایشان در جایی گفته اند که ابراهیم بوذری چندی از من تعلیم گرفت ولی نتوانست سبک استاد اولش اقبال آذر را ترک گوید. البته خوانندگان برجسته ای چون مرحوم ادیب خوانساری ، مرحوم قمرالملوک وزیری و اکبر گلپایگانی به طور غیر مستقیم شیوه و سبک مرحوم طاهرزاده را دنبال کرده اند و به عنوان یک شاگرد از هنر این استاد استفاده کرده اند. البته استاد اکبر گلپایگانی چندی به طور مستقیم زیر نظر مرحوم طاهرزاده شاگردی کرده اما بعد از درگذشت ایشان بیشتر از صفحات مرحوم طاهرزاده استفاده کرده است.

استاد حسین طاهرزاده در تاریخ 12 شهریورماه سال 1334 به دیار باقی شتافت. روحش شاد و یادش گرامی باد. 

| لينک ثابت | لينک به خارج | نظرات (0) | 0

استاد اسماعیل ادیب خوانساری

استاد ادیب خوانساری در سال 1280 هجری شمسی در شهر خوانسار دیده به جهان گشود. پدرش میرزا محمود خوانساری از روحانیون خوانسار و نیز از خوشنویسان برجسته و بنام زمان خود بود. ادیب از سنین نوجوانی با مطالعه آثار شعرای بزرگ فارسی زبان چون حافظ و سعدی و مولانا ، عشق به شعر و موسیقی در وجودش رخنه کرد و اشعار شعرا را مخفیانه با آواز خوشش می خواند. در شهر کوچک خوانسار در سال های طفولیت اسماعیل گرامافون وجود نداشت و روزی اسماعیل مخفیانه از پدر خود گرامافونی با چند صفحه خریده بود و با شنیدن آوازهای طاهرزاده و دیگر خوانندگان آن عهد به شوق آمد و آن نواها برایش منبع الهام شد. هر روز آوازهای طاهرزاده را گوش می داد و از آن صفحات تقلید می کرد.

اولین استاد رسمی مرحوم ادیب پس از صفحات طاهرزاده ، مرحوم عندلیب گلپایگانی بود که از روحانیون و از دوستان پدر ادیب بود. عندلیب که در موسیقی و ادب و حکمت صاحب نظر بود با شنیدن صدای ادیب نوجوان وی را تشویق به خواندن آواز کرد و خود اولین معلم وی شد. عندلیب مدت چهار سال ادیب را تعلیم داد تا جایی که دیگر چیزی  نداشت که به شاگرد بیاموزد. ادیب در سن 18 سالگی به شهر اصفهان عزیمت کرد و در آنجا به مکتب مرحوم سید عبدالرحیم اصفهانی راه یافت و در ضمن همین جلسات با مرحوم تاج اصفهانی آشنا شد که این دوستی عمیق تا آخرین لحظات مرگ هر دو هنرمند پابرجا ماند. ادیب مدت دو سال در محضر سید رحیم به فراگیری گوشه ها و نکات و ظرایف آواز پرداخت و در ضمن در همین ایام همچنان به آوازهای مرحوم طاهرزاده گوش فرا می داد.

ادیب در سن بیست سالگی در سال 1300 از طرف سید رحیم به محضر مرحوم نایب اسدالله (نوازنده برجسته نی) معرفی گردید. نایب اسدالله ادیب را با شیوه های مختلف همراهی ساز با آواز و جواب آواز به خوبی آشنا کرد. ادیب سپس مدتی را هم نزد میرزا حبیب اصفهانی معروف به حبیب شاطر حاجی شاگردی کرد. در بعضی از منابع به یکی دیگر از استادان ادیب اشاره شده است. ایشان مرحوم میرزا حسین خضوعی اصفهانی معروف به ساعتساز هست که از خوانندگان برجسته مکتب اصفهان به شما می رفته است.

دانلود آواز همایون و بیداد - آواز استاد ادیب خوانساری با پیانو استاد مرتضی محجوبی

از راست به چپ : استاد مرتضی خان محجوبی ، استاد ادیب خوانساری

پس از این مراحل ادیب سفری طولانی به مناطق بختیاری و جنوب ایران کرد. با زبان ، فرهنگ و نغمه های محلی لری و بختیاری که بسیار مورد علاقه اش بود آشنا گشت و در زمینه موسیقی این نواحی تحقیقاتی به عمل آورد و این تجربه ها ، ویژگی و غنای خاصی به آوازش بخشید. پس از پنج سال اقامت در اصفهان و مناطق بختیاری ادیب در سال 1303 به تهران سفر کرد. خود استاد ادیب در جایی چنین گفته اند : در تهران متاسفانه خواننده ای در حد استادی نبود. تنها مرحوم سید حسین طاهرزاده استاد مسلم آواز در تهران مقیم بود که متاسفانه انزوا اختیار کرده و از کار هنری کناره گرفته بود.

تصنیف محلی شلیل در دستگاه همایون با صدای استاد ادیب خوانساری و همراهی ارکستر انجمن موسیقی ملی به رهبری استاد جواد معروفی، یادگار سفرهای استاد ادیب خوانساری به مناطق بختیاری می باشد.

دانلود تصنیف محلی شلیل با صدای استاد ادیب

در این هنگام مرحوم ادیب خوانساری در تهران در جلسات مختلفی شرکت می کرد و در ضمن این جلسات با هنرمندان و استادان برجسته ای آشنا می شد و از هر خرمنی خوشه ای می چید. ایشان حتی در محضر نوازندگان بزرگ آن روزگار نیز تلمذ می کرد و از هر یک چیزی می آموخت.

استادان مرحوم ادیب خوانساری :

عندلیب گلپایگانی (تولایی) ، سید عبدالرحیم اصفهانی ، حسین طاهرزاده (غیر مستقیم) ، میرزا حبیب اصفهانی (شاطرحاجی) ، میرزا حسین ساعت ساز (خضوعی) ، نایب اسدالله ، حسین خان اسماعیل زاده ، غلامحسین درویش خان ، مرتضی محجوبی (پیانو نوازی) ، موسی معروفی (سه تار نوازی) ، رضا روان بخش (تنبک نوازی)

همانطور که ذکر شد استاد ادیب خوانساری علاوه بر هنر آواز در فن نوازندگی سازهایی چون پیانو ، سه تار و تنبک نیز دستی داشت و زیر نظر بزرگترین اساتید وقت به مشق این سازها پرداخته بود.

بسیاری از موسیقی دانان برجسته موسیقی فاخر ایرانی در مورد سبک و شیوه آوازخوانی مرحوم استاد ادیب خوانساری اظهار نظر کرده اند که به چند مورد از آن اشاره می کنم:

*روزی استادان علی تجویدی و حسن کسایی از استاد حسین طاهرزاده پرسیده بودند که بهترین خواننده به نظر شما کیست؟ مرحوم طاهرزاده در جواب ایشان فرموده بود: ادیب. پرسیده بودند بعد از ادیب چه کسی؟ مرحوم طاهرزاده سه مرتبه گفته بود: فقط ادیب و اضافه کرده بود که اگر رادیو و موسیقی رادیو دست من بود می گفتم فقط ادیب بخواند.

*مرحوم استاد تاج اصفهانی در سال های آخر عمر خود چنین گفته بود: همه می خواهند مثل من بخوانند اما ای کاش من می توانستم دو بیت مثل آقا ادیب بخوانم.

*چندین و چند بار در مصاحبه مختلف از استاد اکبر گلپایگانی سوال شده بود به نظر شما بهترین خواننده موسیقی آوازی ایران کیست؟ ایشان گفته اند: یگانه آوایی که روح مرا اغنا کرد صدای استاد ادیب خوانساری بود. (لازم به توضیح است ، نگارنده نیز این سوال را از استاد گلپایگانی کردم و اینچنین جواب دادند.)

*روزی در مجلس و بزمی هنرمندانه و عارفانه که بسیاری از هنرمندان حضور داشته اند استاد غلامحسین بنان هنرنمایی می کند و سپس می گوید: حال اجازه بدهید من هم لحظه ای برای دل خودم صدای هنرمند محبوبم را بشنوم. همه به احترام ایشان خاموش می شوند و ایشان صفحه ای را روی گرامافون می گذارند و سراپا گوش می شوند. بی امان اشک از چشم های استاد بنان بر گونه هایش می غلطد. پس از آنکه استاد بنان تمام آواز را با اشک چشم و به گوش جان می شنود با تبسم چنین می گوید: ادیب مانند ندارد. اعجاز می کند.

از استاد ادیب خوانساری صفحات و نوارهایی شامل چند برنامه گلها ، ظبط های رادیویی و بزم ها و ظبط های خصوصی بر جای مانده است. در سال 1385 دختر بزرگوار استاد ادیب خوانساری ، خانم دکتر شیرین ادیب کتابی به یاد پدر با نام "ادیب خوانساری آوای جاویدان در موسیقی ایران" توسط موسسه آوای هنر و اندیشه به چاپ رساندند. مطالب و نوشته های این کتاب بسیار جالب و جذاب است. چند وقت پیش در مورد سبک ، آثار و زندگی استاد ادیب خوانساری با دختر ایشان خانم دکتر شیرین ادیب صحبت کردم و اگر توفیقی حاصل شود در آینده سعی خواهم کرد مصاحبه ای با ایشان ترتیب دهم.

شادروان استاد ادیب خوانساری در تاریخ 6 فروردین ماه سال 1361 دار فانی را وداع گفت. چند روز دیگر نیز سالگرد درگذشت ایشان است. روحش شاد و یادش گرامی باد.

| لينک ثابت | لينک به خارج | نظرات (0) | 0